Συνέντευξη με την Interior + Lighting Designer Ελίνα Δασύρα

Συνέντευξη με την Interior + Lighting Designer Ελίνα Δασύρα

Έρευνες έχουν αποδείξει ότι ο φωτισμός επενεργεί σημαντικά στη ψυχολογία του ανθρώπου. Μάλιστα, μερικές φορές μπορεί να λειτουργήσει και θεραπευτικά ή να επηρεάσει την απόδοση της εργασίας, το χρόνο και την ποιότητα του ύπνου. Αντιλαμβανόμενοι, λοιπόν, τη σημαντικότητα του φωτισμού στο χώρο μας, ζητήσαμε από την Ελίνα Δασύρα, έμπειρη μελετήτρια φωτισμού, να μας μιλήσει για τον εν λόγω κλάδο.

Ποιος είναι ο ρόλος του σχεδιαστή φωτισμού στην αρχιτεκτονική διαδικασία; Καλείται να μελετήσει τόσο το φυσικό φωτισμό όσο και τον τεχνητό;

Εισαγωγικά, αν μου επιτρέπετε, θα συμφωνήσω ότι όντως ο φωτισμός, τόσο ο φυσικός όσο και ο τεχνητός, επηρεάζει την ψυχολογία του ανθρώπου. Επίσης, ο κατάλληλος φωτισμός μπορεί να εξυψώσει την αισθητική ενός χώρου, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα τις λεπτομέρειες και το έργο του αρχιτέκτονα. Συχνά παρατηρείται, όμορφα αρχιτεκτονικά έργα, να υποβαθμίζονται λόγω της λανθασμένης προσέγγισης του φωτισμού τους. Γι' αυτό απαιτείται μία πολύ καλή συνεργασία μεταξύ αρχιτέκτονα και φωτιστή. Είναι σημαντικό να γίνει κατανοητό ότι η δουλειά μας είναι να συνεισφέρουμε στην εργασία του αρχιτέκτονα , αναδεικνύοντας τον αρχιτεκτονικό του σχεδιασμό, λαμβάνοντας πάντα υπόψιν τη χρήση και τις ανάγκες του χρήστη.

Αναφορικά τώρα με την ερώτησή σας, παρατηρώ ότι ολοένα και συχνότερα πλέον και στην Ελλάδα, οι αρχιτέκτονες και οι πελάτες αναγνωρίζουν την ανάγκη για επαγγελματική  μελέτη αρχιτεκτονικού φωτισμού. Δίνουν σημασία στη λεπτομέρεια και στην ποιότητα.

Δεδομένου ότι ο φυσικός φωτισμός επιτυγχάνεται στην προμελέτη κατασκευής, η συνεργασία του αρχιτέκτονα με το μελετητή φωτισμού ξεκινάει από τα πρώτα κιόλας στάδια της αρχιτεκτονικής διαδικασίας. Είναι σημαντικό, λοιπόν, να μην χαθεί αυτή η μοναδική χρονικά ευκαιρία συνεργασίας αρχιτέκτονα και μελετητή φωτισμού, ώστε να σχεδιαστεί και να επιβεβαιωθεί το αποτέλεσμα της επίδρασης του φυσικού φωτός στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό. Στη συνέχεια η μελέτη τεχνητού φωτισμού ακολουθεί, προκειμένου να συμπεριληφθεί  στην οριστική μελέτη της αρχιτεκτονικής διαδικασίας. Στόχος του τεχνητού φωτισμού είναι να επιτευχθεί η οπτική άνεση, η ανάδειξη της κατασκευής, με σεβασμό στην τήρηση του σχεδιαστικού concept.

Airbnb Petralona

Υπάρχουν διακριτά στάδια στη διαδικασία εκπόνησης μίας μελέτης φωτισμού και ποια είναι αυτά;

Σαφώς και υπάρχουν στάδια στην διαδικασία εκπόνησης μελέτης φωτισμού όπως συζητήσαμε και νωρίτερα. Δηλαδή, στο πρώτο στάδιο μελετούμε τον φυσικό φωτισμό προκειμένου να ολοκληρωθεί το κέλυφος του κτιρίου.

Σε δεύτερο στάδιο μελετάμε τον τεχνητό φωτισμό ο οποίος χωρίζεται σε 3 φάσεις. Η πρώτη και σημαντικότερη φάση είναι αυτή του αρχιτεκτονικού φωτισμού, καθώς είναι ο γενικός φωτισμός του χώρου. Στη φάση αυτή μελετάμε την θέση του φωτιστικού σώματος, την ένταση , την κατανομή φωτός - διάχυσης και τη θερμοκρασία χρώματος του λαμπτήρα. Στην επόμενη φάση εξετάζουμε τον ειδικό φωτισμό του χώρου που είναι ο διακοσμητικός. Επιλέγουμε ή και σχεδιάζουμε φωτιστικά σώματα. Φωτίζουμε συγκεκριμένα σημεία του χώρου και συνολικά συμβάλουμε στην αισθητική του ανάδειξη.

Στην τρίτη φάση, όπου αυτή απαιτείται, μελετάμε το φωτισμό του εξωτερικού ή και περιβάλλοντος χώρου. Δίνουμε έμφαση στην ανάδειξη του αρχιτεκτονικού έργου, με σεβασμό στους εκάστοτε αστικούς κανονισμούς.

Ποιες είναι οι κυρίαρχες τάσεις σήμερα σε ότι αφορά το φωτισμό και κατά πόσο συμβαδίζουν με αυτές της αρχιτεκτονικής και του design; Υπάρχει διαλεκτική σχέση μεταξύ τους, επηρεάζει ο ένας τομέας τον άλλο ή υπακούν σε διαφορετικές αρχές;

Ο αρχιτεκτονικός φωτισμός θα έλεγα ότι είναι ένα ξεχωριστό κομμάτι που έχει διαχρονικές άρρηκτες αρχές και λειτουργεί ανεξάρτητα. Δεν υπόκειται σε κάποιο trend, είναι ένα τεχνικό κομμάτι όπου ακολουθούμε λογικές φωτομετρικές αρχές φωτισμού, δίνοντας σαν σχεδιαστές το δικό μας χαρακτήρα στους χώρους. Σκοπός είναι να φωτίσουμε με την κατάλληλη ένταση τους χώρους.

Αντιθέτως, ο διακοσμητικός φωτισμός επηρεάζεται και επηρεάζει την αρχιτεκτονική και τη διακόσμηση. Την τάση που επικρατεί στον τομέα αυτό θα την χαρακτήριζα mid – century modern. Με χρήση υλικών όπως ο μπρούτζος, το μάρμαρο ,το τσιμέντο με σχεδιαστικά λιτές γραμμές επηρεασμένες από την διακόσμηση.

Επίσης, έχουμε παραδείγματα όπου ο φωτισμός έχει επηρεάσει το interior design , όπως πχ η ανάγκη τοποθέτησης γυψοσανίδων και ψευδοροφών για την εξυπηρέτηση τοποθέτησης κρυφού φωτισμού και τη δημιουργία αυτοφώτιστων χώρων.

Ποια είναι η άποψη σου για τον “αυτοφώτιστο χώρο”; Προτιμάς την εμφανή φωτιστική πηγή ή τον κρυφό φωτισμό; Ποια είναι τα πλεονεκτήματα και ποια τα μειονεκτήματα του κάθε είδους;

Από την αρχή της πορείας μου σαν μελετήτρια αρχιτεκτονικού φωτισμού δεν μου άρεσε να διακρίνω το φωτιστικό σώμα στους χώρους. Οπτικά με κουράζει η επανάληψη φωτιστικών αρχιτεκτονικού φωτισμού και θέλω να είναι εμφανή μόνο όταν συμβαδίζουν με το design του χώρου.

Παράλληλα, αποκαλύπτοντας μόνο την πηγή φωτισμού και όχι το φωτιστικό σώμα δημιουργείται ένα μυστήριο και μία ιδιαιτερότητα στον χώρο χωρίς να επηρεάζει το αισθητικό αποτέλεσμα. Όλα αυτά σε συνάρτηση με τις ανάγκες του ενοίκου και τη διάθεση ανάδειξης του design. Αρχιτεκτονικού και διακοσμητικού.

Airbnb Pagrati

Τι είδους έργα αναλαμβάνει ένας σχεδιαστής φωτισμού; Πόσο πολύ διαφέρει η μελέτη από έργο σε έργο; Η ίδια διαδικασία ακολουθείται για τη μελέτη μίας κατοικίας και η ίδια για τον επαγγελματικό χώρο;

Όπου χρησιμοποιούμε φως υπάρχει και η ανάγκη μελέτης του. Άρα οποιοδήποτε έργο, ιδανικά χρήζει μελέτης φωτισμού.

Κάθε έργο και κάθε χώρος είναι μοναδικός και πρέπει να αντιμετωπίζεται ως τέτοιος αφού οι συνθήκες διαφοροποιούνται. Η τοποθεσία, το κλίμα, ο προσανατολισμός , η χρήση, οι ανάγκες αποτελούν αντικείμενα προς μελέτη προκειμένου να προσφέρουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα φωτισμού. Αντιλαμβάνεστε λοιπόν ότι η διαδικασία για τη μελέτη μπορεί μεν να ακολουθεί συγκεκριμένα στάδια αλλά σχεδόν ποτέ δεν είναι ίδια.

Οι επαγγελματικοί χώροι και οι χώροι μεγάλης επισκεψιμότητας (γραφεία, ξενοδοχεία, καταστήματα, εμπορικά κέντρα αεροδρόμια, μουσεία, κλπ. ) έχουν μεγαλύτερη ποικιλία αναγκών άρα είναι και πιο σύνθετη η μελέτη τους.

Ποιοι παράγοντες συντελούν στην οπτική άνεση;

Η οπτική άνεση επιτυγχάνεται όταν έχουμε σωστή κατανομή φωτιστικών, κατάλληλη ένταση φωτός στους χώρους και απουσία θαμβώσεων. Επίσης, ένα πρόβλημα στην οπτική άνεση είναι η άμεση επαφή των ματιών με τη φωτιστική πηγή. Παρ’ όλα αυτά, με την εξέλιξη της τεχνολογίας και των υλικών βρίσκουμε λύσεις ακόμα και σε περιπτώσεις που δεν μπορούμε να αποφύγουμε την άμεση επαφή, π.χ. χρησιμοποιώντας κατάλληλους ή και ειδικούς λαμπτήρες, dimmers για την αυξομείωση της έντασης κλπ.

Apartment Kolonaki

Εν μέσω κρίσης ενδεχομένως κάποιος να θεωρεί ότι είναι περιττή δαπάνη η εκπόνηση μίας μελέτης φωτισμού. Τι θα του απαντούσες;

Στο σημείο αυτό υπάρχει μία μεγάλη παρεξήγηση την οποία ολοένα κ περισσότεροι αντιλαμβάνονται. Η οικονομική κρίση και η περιβαλλοντική – οικολογική ευαισθησία, έχουν συμβάλλει στην πεποίθηση τόσο των αρχιτεκτόνων όσο και των πελατών για το πόσο απαραίτητη είναι η μελέτη φωτισμού.

Η μελέτη φωτισμού, φυσικού και τεχνητού είναι μία εφάπαξ (όχι και τόσο υψηλή) δαπάνη. Μέσα από τη μελέτη, προκύπτει και η επιλογή και η τοποθέτηση των κατάλληλων φωτιστικών σωμάτων. Όμως η κατανάλωση ενέργειας από περιττά και κοστοβόρα πολλές φορές φωτιστικά σώματα είναι ένα μόνιμο, διαρκές και επιβαρυντικό στην οικονομία αλλά και στο περιβάλλον κόστος. Ο φυσικός φωτισμός επίσης, περιορίζει περαιτέρω την ανάγκη κατανάλωσης ρεύματος τεχνητού φωτισμού και ενδεχομένως περιορίζει και το κόστος θέρμανσης.

Βάση χρηματοοικονομικών μελετών, τόσο στις κατοικίες όσο και στους επαγγελματικούς χώρους, η απόσβεση του κόστους μελέτης φωτισμού γίνεται σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα μέσω της εξοικονόμησης ρεύματος και ενέργειας εν γένει.

Ο σχεδιασμός φωτισμού εμπεριέχει σε μεγάλο βαθμό καλλιτεχνικά στοιχεία. Εσύ από πού αντλείς έμπνευση;

Πέρα από τα τεχνικά κομμάτια, ο φωτισμός έχει όντως έντονα καλλιτεχνικά στοιχεία. Θέλει πάθος, δημιουργική σκέψη, φαντασία, δραματικότητα, θεατρικότητα. Θέλει να οραματιστείς το οπτικό αποτέλεσμα που θα ξεχωρίσει ως μοναδικό το έργο που έχεις αναλάβει, με τη δημιουργία σχημάτων, σχεδίων και  σκιών μέσω του φωτισμού. Αυτό το πάθος με εμπνέει κάθε φορά που αναλαμβάνω ένα νέο project και προσπαθώ μέσα από το φωτισμό μου να προκαλέσω συναισθήματα. Επίσης, επιδιώκω να ενημερώνομαι διαρκώς για τις εξελίξεις του χώρου μου συμμετέχοντας σε διεθνείς εκθέσεις και forum ενώ δεν παραλείπω να επισκέπτομαι κτίρια και χώρους διαφορετικής αρχιτεκτονικής κουλτούρας και πολιτισμών.

Τι συμβουλή θα έδινες σε κάποιον που επιθυμεί να βελτιώσει την ποιότητα φωτισμού στο χώρο του; Ποιο είναι το σημαντικότερο στοιχείο που πρέπει να λάβει κανείς υπόψη του;

Η συμβουλή μου είναι η οπτική άνεση. Προσπαθήστε να μην έρχεται το φως μόνο από μία πηγή σε κάθε χώρο και από ένα σημείο. Χρειάζεται παιχνίδι για να πετύχεις την κατάλληλη τονική ισορροπία. Το σημαντικότερο, όμως, είναι το πώς αισθάνεται ο καθένας μέσα στο χώρο του. Κάποιοι θέλουν ένταση, άλλοι θέλουν ατμόσφαιρα. Κάτι τέτοιο μπορεί να επιτευχθεί με την επιλογή των κατάλληλων φωτιστικών σωμάτων.

Θα ήθελες να μας αναφέρεις ενδεικτικά κάποια έργα σου;

Soho Soho
Chakra Yacht
Theano Hair Garden
Lena Mare Boutique Hotel
Asea Restaurant Santorini

Την Ελίνα Δασύρα μπορείτε να βρείτε στα:

dasira.com

facebook

pinterest

instagram

Newer
Share
Twitter icon Twitter Facebook icon Facebook Pinterest icon Pinterest Reddit icon Reddit